INTERVIEW.

Piippo Kai

Paris eat your heart out...

Kiruna is de lichtstad

van de toekomst!


“Het arctisch licht moet op ieders bucketlist staan! Pas dan begrijp je de kracht van donker”,

dat vindt de Zweed Piippo Kai, hoofd design bij ÅF Lighting. Het Scandinavisch design

heeft inmiddels kantoor en huis veroverd, nu is het tijd voor de noordelijke visie op lichtdesign…

“Licht geeft ons de energie om te leven”

Begin met Piippo Kai over licht en hij houdt een monoloog over de betekenis van licht voor hem. Dagelijks verdiept hij zich in lichtdesign, een steeds belangrijker element in steden, kantoren en woningen. Kai: “Vroeger, in het analoge tijdperk, drukte je op een knop en ging het licht aan of uit. In deze digitale samenleving verschuift de betekenis van licht enorm. We praten over digitale steden, maar bedenk eens wat we met licht kunnen doen?”

Een stad opnieuw bouwen


Een van de unieke projecten waar ÅF Lighting aan werkt, is het verplaatsen en herbouwen van de stad Kiruna. Dit oude mijnstadje dreigt opgeslokt te worden door een van de mijnen. Daarom wordt Kiruna opnieuw gebouwd op een andere plek! Kiruna is de noordelijkste stad van Zweden en bevindt zich ruim 140 kilometer in de Arctische cirkel.

“Het Arctische licht is de extreme versie van het Noorderlicht. In de zomer heb je er zes weken zon en in de winter is die zon drie weken weg. Als ik daar ben, krijg ik energie”, vertelt Piippo Kai. “In de zomer ben je vaak buiten en actief, maar als het donkerder wordt, zoals in Kiruna, wordt de wereld om je heen kleiner. Je duikt dieper in jezelf, maar je hebt ook meer contact met mensen. Je spreekt ze echt. Dat maakt creatief. De Denen hebben daar een mooi woord voor: hygge. Dat betekent knus. Het zijn die momenten dat het buiten koud is en je binnen de open haard aansteekt en met je familie bent.”

Dat knusse gevoel probeert Piippo Kai ook met licht aan te brengen in steden. “Je kunt je voorstellen dat een vrijdagavond in Kiruna om een ander gevoel en dus ander licht vraagt, dan maandagmiddag. Daar kunnen we tegenwoordig mee spelen. Kleur, uitstraling. Het is een nieuwe tijd, waarbij lichtdesigners zoveel kunnen doen voor steden. Door de digitalisering kan een systeem meten hoeveel mensen er op een plein staan of hoeveel auto’s er over de weg rijden op een bepaalde tijd. En daarmee kan het systeem ook bepalen hoeveel licht er nodig is en wat voor soort. Je bepaalt sfeer en bespaart ook nog eens energie. We hebben onlangs lichtdesign gedaan in een nieuw kantoorgebouw en daarmee 92% energiebesparing gerealiseerd.”

“Alles op aarde heeft een 24 uur-scenario,

dus we hebben licht en donker nodig”

Beste werkomgeving


Spelen met licht kan niet alleen creatiever maken, het zorgt ook voor betere werkomstandigheden. “We hebben onlangs het hoofdkantoor van King (bekend van Candy Crush, red.) in Stockholm aangepakt. Om de beste mensen binnen te halen, te behouden en om die games te maken, investeren ze bij King enorm veel in de beste werkomgeving. Spelen met licht en op de juiste manier ruimtes belichten, voorkomt uitval bijvoorbeeld door ziekte. Je verandert de atmosfeer van een kantoor, creëert een mood en je bent energiebewust bezig. Dat vind ik mooi.”

Waarom die Zweden zo goed zijn met licht en het design ervan? Het antwoord zit misschien wel in de ligging van het land. Kai: “Ik was vorig jaar in Montreal om een lezing te geven. Wist je dat Montreal op dezelfde hoogte ligt als Milaan. De temperatuur van Montreal is vergelijkbaar met Stockholm, maar ze hebben net zoveel daglicht als de Italianen en dus veel minder dan in Zweden. Ons licht is te vergelijken met Groenland. Daar moet je in kunnen werken, maar dat maakt wel mijn fascinatie voor licht."